Gwiazdozbiór Góra Stołowa (Mensa)
Opis
Gwiazdozbiór Góry Stołowej (łac. Mensa) jest najciemniejszym gwiazdozbiorem, a zatem niezwykle niepozornym. Żadna z jego gwiazd nie jest jaśniejsza niż 5 magnitudo, co nie ma miejsca w przypadku żadnego z pozostałych 88 znanych gwiazdozbiorów.
Dane podstawowe – Góra Stołowa
Najjaśniejsza gwiazda (jasność): Alpha Mensae (5,07m)
Powierzchnia: 153,484 deg² (pozycja 75)
Sąsiednie gwiazdozbiory:
Złota Ryba, Wąż Wodny, Oktant, Kameleon, Ryba Latająca
Historia i mitologia Góra Stołowa
Gwiazdozbiór Góry Stołowej został odkryty przez francuskiego astronoma Nicolasa Louisa de Lacaille’a podczas jego podróży do Afryki Południowej w XVIII wieku. Był to jeden z 14 nowych gwiazdozbiorów, które zaobserwował i zapisał podczas swojej podróży. Konstelację nazwał na cześć słynnego punktu orientacyjnego w Kapsztadzie.
Choć Góra Stołowa nie jest częścią klasycznej mitologii greckiej, historia kryjąca się za nazwą gwiazdozbioru jest fascynująca. W Afryce Południowej istnieje legenda, że ogromna Góra Stołowa została kiedyś wypchnięta z ziemi przez wielką siłę. Legenda mówi również, że Góra Stołowa była narzędziem giganta, który używał jej jako stołu. Legenda ta została przejęta przez europejskich odkrywców i wykorzystana jako inspiracja dla nazwy konstelacji.
Gwiazdy charakterystyczne i podwójne
Gwiazdozbiór Góry Stołowej to niepozorny i mały gwiazdozbiór na południowym niebie. Nie zawiera szczególnie widocznych gołym okiem gwiazd ani gwiazd podwójnych i jest ogólnie mniej znany niż wiele innych gwiazdozbiorów. Nazwa „Mensa” odnosi się do Góry Stołowej w RPA, z której astronom John Herschel dokonał wielu obserwacji. Chociaż sam Gwiazdozbiór Góry Stołowej nie jest szczególnie widoczny, to jednak oferuje on kilka interesujących obiektów głębokiego nieba dla obserwatorów teleskopowych. Należy do nich galaktyka NGC 1987, która jest jedną z godnych uwagi galaktyk w Mensie. Gwiazdozbiór ten przypomina nam, że nocne niebo wciąż skrywa wiele tajemnic i fascynujących obiektów niebieskich, nawet w mniej znanych regionach nieba.
Szybkie fakty o Górze Stołowej
- Odkrycie i historia: Gwiazdozbiór Góry Stołowej został po raz pierwszy przedstawiony w XVIII wieku, kiedy francuski astronom Nicolas Louis de Lacaille sporządził mapę nieba południowego. Nazwał ją „Mons Mensae”, co po łacinie oznacza „góra stołowa”, od płaskich gór stołowych występujących w Afryce Południowej.
- Charakterystyczny kształt: Gwiazdozbiór Góra Stołowa nie ma wyraźnego charakterystycznego kształtu i składa się z grupy gwiazd pozornie losowo rozmieszczonych na niebie. Nie ma wyraźnych konturów ani rzucających się w oczy gwiazd.
- Jasne gwiazdy: Gwiazdozbiór Góra Stołowa nie zawiera szczególnie jasnych gwiazd. Gwiazdy w tym gwiazdozbiorze są stosunkowo słabe i niepozorne.
- Położenie na niebie: Gwiazdozbiór Góra Stołowa jest gwiazdozbiorem południowym i może być obserwowany z południowych szerokości geograficznych. Nie jest widoczny z większości części półkuli północnej.
- Brak powiązań mitologicznych: Gwiazdozbiór Góry Stołowej nie posiada żadnych znanych mitologicznych lub historycznych opowieści lub legend z nim związanych. Jest to współczesny wynalazek astronomii.
- Obiekty głębokiego nieba: Chociaż Góra Stołowa jest stosunkowo niepozorna, zawiera kilka interesujących obiektów głębokiego nieba, takich jak galaktyki i otwarte gromady gwiazd. Są one jednak zazwyczaj widoczne tylko za pomocą Lunety.
- Obserwacje: Ze względu na słabą widoczność i jasność, Gwiazdozbiór Góry Stołowej nie jest popularnym celem obserwacji gołym okiem lub przez lornetkę. Jest on badany głównie przez astronomów i amatorów a stronomii w południowych regionach nieba.
Odnalezienie Góry Stołowej na nocnym niebie
Gwiazdozbiór Góry Stołowej nie jest widoczny z północnej półkuli Ziemi, ponieważ znajduje się głęboko na południowym niebie. Jest on jednak widoczny z Republiki Południowej Afryki, Australii, Nowej Zelandii i Ameryki Południowej. Aby znaleźć Gwiazdozbiór, należy udać się w ciemne miejsce i spojrzeć na południowe niebo. Gwiazdozbiór Góry Stołowej widoczny jest w pobliżu rufy statku Argos, który jest częścią gwiazdozbioru Carina.
